Huwelijksdwang en achterlating

Een jonge vrouw staat voor een donkere achtergrond en kijkt in het licht.

Wat is huwelijksdwang?

Bij huwelijksdwang word je door anderen gedwongen om te trouwen. Meestal gebeurt dit door ouders, familie of mensen uit je gemeenschap. Je krijgt dan zelf geen echte keuze of je wilt trouwen of niet. Nee zeggen is vaak geen optie. Dat kan leiden tot verstoting of dreiging met geweld, zoals eerwraak.

Wat is achterlating?

Achterlating betekent dat je in het buitenland wordt achtergelaten, vaak tijdens of na een familiebezoek of vakantie. Dit gebeurt meestal door familie of partner. Je paspoort of verblijfsvergunning wordt dan afgepakt, zodat je niet zelfstandig terug kan naar Nederland.

Wanneer komt huwelijksdwang en achterlating voor?

  • Huwelijksdwang en achterlating komen voor bij mensen van alle leeftijden en achtergronden.
  • Het gebeurt in Nederland en in het buitenland.
  • Huwelijksdwang komt vaker voor bij vrouwen, maar ook mannen kunnen slachtoffer zijn.
  • Bij achterlating gaat het vaak om kinderen, jongeren of mensen in een afhankelijke positie.

Huwelijksdwang en achterlating zijn strafbaar in Nederland. Ze vallen onder eergerelateerd geweld. Achterlating van een minderjarig hoeft, met toestemming van beide gezaghebbende ouders, niet strafbaar te zijn. Toch is dit erg ingrijpend voor degene die het meemaakt.

Waarom worden mensen gedwongen om te trouwen?

Een van de oorzaken van een gedwongen huwelijk kan zijn dat de familie de familiebanden wil versterken, zoals bij een huwelijk tussen neef en nicht. Ook kan er angst zijn dat iemand met een ‘ongewenste’ partner trouwt en daarmee de familie-eer schaadt. Soms wordt het huwelijk gebruikt om een verblijfsvergunning te regelen voor iemand uit een ander land.

Waarom worden er mensen achtergelaten in het buitenland?

Achterlating overkomt kinderen of jongeren die in de ogen van ouders en familie (dreigen te) ontsporen, door – in hun ogen - grensoverschrijdend gedrag. Bijvoorbeeld bij meisjes die 'te vrij' met jongens omgaan of jongens die alcohol of drugs gebruiken. Men hoopt zoon of dochter bij te sturen door ze in een traditionele omgeving te plaatsen. Ook kan achterlating een middel zijn om 'geschonden eer' te herstellen. 

Bij vrouwen kan achterlating een manier zijn van de echtgenoot om van een vrouw af te komen of om roddels de kop in te drukken en de eer te redden, als een vrouw zich in de ogen van de familie of gemeenschap te losbandig gedraagt.

Tips bij huwelijksdwang en achterlating

  • Praat erover met iemand die je vertrouwt. Zorg ervoor dat dit iemand is die niet over je gaat roddelen, want dat kan je juist in gevaar brengen. Het veiligste is om te praten met iemand die hulp kan bieden, zoals een zorgverlener (huisarts) of hulpverlener (maatschappelijk werker, vertrouwenspersoon, politie).
  • Vraag hulp bij Veilig Thuis. Er zijn opvangcentra als je in je eigen omgeving niet meer veilig bent. Hier kunnen ook kinderen worden opgevangen.
  • Neem contact op met FIER. Zij zijn gespecialiseerd in hulpverlening bij eergerelateerd geweld.
  • Lees meer informatie bij het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating.
  • Bespreek het met de politie. Bel 112 in geval van nood. Bel 0900-8844 voor situaties die geen spoed zijn. Er zijn agenten die specifieke kennis hebben over eergerelateerd geweld.
  • Als je in het buitenland bent, neem dan contact op met de Nederlandse ambassade voor hulp.
  • Heb je in het verleden te maken gehad met huwelijksdwang en achterlating en heb je daar psychische last van? Neem gratis en anoniem contact op met de MIND Hulplijn voor persoonlijk advies. 

Tips voor naasten

  • Laat de persoon waar je je zorgen over maakt weten dat je wilt helpen. Praat er verder niet over, behalve met hulpverleners. Als namelijk bekend wordt in de familie dat de persoon iemand erover heeft verteld, of dat iemand hulp wil gaan inschakelen, kan dit de situatie van diegene verslechteren.
  • Meld je zorgen bij Veilig Thuis.
  • Bespreek het met de politie. Bel 112 in geval van nood. Bel 0900-8844 voor situaties die geen spoed zijn. Bel 0800-7000 (Meld Misdaad Anoniem) als je het bij de politie wilt melden en zelf anoniem wilt blijven. Er wordt dan wel een dossier opgebouwd.
  • Kan je mentale hulp gebruiken? Dan kan je anoniem en gratis contact opnemen met de MIND Hulplijn. Je kan elke werkdag bellen, chatten, WhatsAppen of mailen met een van onze hulpverleners.